Bleh

Zo prima als maandag de 3 maanden dag voorbij ging, zo moeizaam gaan de afgelopen dagen.

Ik loop door de stad. Ik mag van mezelf iets nieuws uitzoeken omdat de eerste 5 zwangerschapskilo’s eraf zijn. Dat lukt maar moeizaam. Wat ik leuk vind, vind ik nog niet mooi staan. Tja, die andere 5 kilo zit er nog wel aan, dus heel tevreden ben ik nog niet over mijn spiegelbeeld. En dat leuke jurkje waar ik me tijdens mijn zwangerschap al op verheugde blijkt helemaal uitverkocht. Ik zie wel veel mama’s lopen. Met babyjongetjes. Of peuterjongetjes. Ik loop in de Hema met een grote boog om de babyafdeling heen.

Ik sta op het schoolplein. Een oud-studiegenootje komt aanlopen. Haar kinderen zitten op dezelfde school. We zouden al een tijd een keer koffiedrinken. Ergens dit najaar appte ik dat af: “het lukt voorlopig niet, mijn zoontje gaat waarschijnlijk binnenkort dood in mijn buik”. Dit is de eerste keer dat ik haar weer zie en spreek. Tranen met tuiten. Gelukkig krijg ik een lieve arm om me heen. Het is meer dan een traantje laten, ik moet echt hard huilen.

Deze dagen zijn het moeilijkst. Waarin het verdriet zo duidelijk aanwezig is. Overal een zwarte sluier over ligt. Ik weet inmiddels dat ik ze door zal komen. Dat het na een paar dagen weer wat dragelijker zal voelen. Het is echt uitzingen, de dagen doorkomen.

Mijn dochtertje zei gisteren vol trots dat ze wist wat voor dag het vandaag zou zijn: de dag van de Salenvijn. De dag van de liefde. Ik moest even nadenken. Valentijnsdag dus 😀 Ik kreeg vanmorgen een ontbijt op bed van mijn lieve man. Dochter wist dat, en kroop heerlijk bij me in bed tot het ontbijt klaar was.

Ze bleek een prachtige tekening gemaakt te hebben gisteren op school. Zes kleine tekeningetjes eigenlijk. In één ervan had ze een sterretje getekend. Ik zag het meteen. Maar zei er niets over. Toen ze op een gegeven moment van elke tekening ging vertellen wat het was, noemde ze ook terloops dat dat sterretje Tieme was. Het is fijn om te merken hoe vanzelfsprekend hij op deze manier in haar leven en gedachten verweven is.  

Vanavond komt de oppas, en ga ik met mijn man op date. Lekker cheezy. Maar hé, kom op zeg. We hebben genoeg ellende gehad. Laten we vooral de liefde vieren! Dat is de laatste jaren belangrijker geweest dan ooit. Laat ons maar lekker cheezy zijn 😉

En dat jurkje heb ik online besteld. In de gedrochten van internet nog 1 exemplaar gevonden, in een kleine webwinkel uit Zeeland. Ik ben benieuwd.

Ik ga de dag tegemoet. Ik ga genieten van de liefde. Met sluier en al.

Rouw inspiratie

rouw inspiratie

Ik leer de laatste maanden veel over rouwen. Iets wat me eerder niet goed lukte.

Niet bij het verliezen van mijn gezondheid na mijn skiongeval 8 jaar geleden. Na 2 jaar revalideren kon ik wel weer lopen. Maar ik kan niet meer rennen. Ik beachvolleybalde. Dat mis ik nog steeds. Ook in andere dingen in mijn leven heeft het groot effect gehad. Hoe groot dat effect is, realiseer ik me de laatste jaren eigenlijk pas. Echt rouwen om dit verlies, om wat ik niet meer kan, het sociale leven wat deels is weggevallen hierdoor, de rug- en bekkenklachten die waarschijnlijk hierdoor opspeelden in mijn zwangerschappen: dat heb ik eigenlijk niet gedaan. Ik was vooral bezig met fysiek herstel, met proberen zo snel mogelijk weer op de been te komen. Letterlijk.

Ook bij de 4 miskramen die ik gehad heb, heb ik weinig echt gerouwd. Zodra ik fysiek weer wat opgeknapt was ging ik weer aan het werk. En altijd weer zo snel mogelijk terug naar ‘het normale leven’.

Nu is mijn zoontje dood geboren. Nu moet ik wel. Ik lees alles wat los en vast zit over rouw. Blogs. Websites. Boeken. Hier ter inspiratie de dingen die mij het meest aanspraken.

Own your grief

Via de prachtige TEDtalk Owning Our Grief leerde ik Alana Sheeren kennen. Ik herkende veel in de talk: het jezelf beloven iedere les te leren die dit verlies je kan leren, omdat je zoiets nooit, maar dan ook nooit meer mee wilt maken. Het feit dat groot verdriet je midden in een vuur plaatst, en alles wegbrandt wat niet essentieel is in ons leven. Heerlijk ook dat zij me dat zo vertelde, dit geeft me ‘toestemming’ om alles wat nu niet goed voelt weg te laten branden. Geen energie te stoppen in wat nu niet absoluut noodzakelijk of fijn is.

Ik lees momenteel haar blog over het verlies van haar zoontje Benjamin. Wederom zo ontzettend veel herkenning. Over de angst om nog andere dierbaren te verliezen. Die angst is bij mij een miljoen keer groter dan vóór het overlijden van Tieme. Wat fijn om te lezen dat ik hierin niet de enige ben.

Daarnaast is ze zo ontzettend inspirerend. Het raakt me keer op keer hoe mild ze kan zijn voor haar eigen verdriet. Bijvoorbeeld door op slechte dagen aan haar hart te vragen wat het nodig heeft. Dat blijkt bij mij ook goed te werken. De ene keer is het antwoord ‘naar buiten’. De andere keer ‘ga een stukje van de babyspullen opruimen’. Soms ‘series kijken op de bank’. Zolang ik luister, wordt de dag draaglijker.

Zorgen voor je verdriet

Op de website Vlinderkusje las ik dit blog over ‘zorgen voor je verdriet’. Prachtig. Op Tieme’s plekje in de woonkamer staat nog steeds de glazen cylinder waar hij in lag. Na zijn crematie deed ik er drijfkaarsen in. Dit blog inspireerde me om het plekje nog wat mooier te maken. Ik kan dan wel niet meer voor Tieme zorgen, maar het doet me goed om zijn plekje wel fijn te blijven maken. Met kerst legde ik er lichtjes en kerstballen in. Na kerst onderstaande poppetjes in de sneeuw. Nu deze januari de warmste ooit bleek, is de kans op sneeuw dit jaar wel verkeken 😉 Dus ik ga binnenkort op zoek naar een lente vulling.

Tieme’s winterplekje

Poppetjes via liefsvanlauren.nl.

Hoe het medicijn van rouw in te nemen?

Via Alana kwam ik op de website van Danielle Laporte. Dit stuk over hoe het medicijn van rouw in te nemen sprak me enorm aan. Over jezelf ruimte mogen (moeten!) geven voor rouw. Over hoe rouw in je hele lijf zit. En dat bewegen letterlijk helpt het te verteren. Ik luister nu haar podcast With Love.

Rouwen

Lezen over rouw helpt me. Om bewust met mijn rouw om te gaan. Er de tijd voor te nemen. Het brengt tranen naar boven. Tranen die eruit moeten. Fijn om herkenning en inspiratie uit andere verhalen te halen.

Mocht je nog een blog kennen van een recent verlies van een baby: ik hoor het graag! Ik lees verschillende Nederlandse blogs, maar de meesten zijn over kindjes die al langer geleden overleden zijn. Het lijkt me fijn om ook te lezen van iemand die dit pad in dezelfde periode loopt als ik.

Kraambezoek

kraambezoek met muisjes

Ik heb nog niet veel zin in bezoek. De mensen die het dichtst bij me staan heb ik al wel gezien. Nu zijn de mensen uit het kringetje daarbuiten aan de beurt. Maar ik zie ertegen op.

Ik heb een lijstje. Met lieve mensen die aangegeven hebben graag een keertje koffie te komen drinken. Ons verhaal te horen. Mee te leven. Op het lijstje staan de vriendinnen die ik al jarenlang 1 of 2 keer per jaar zie. Een buurvrouw. Een paar collega’s.

Het voelt heel dubbel. Natuurlijk wil ik ze graag zien. Hen vertellen over Tieme. De foto’s laten zien. Want net als elke ouder ben ik hartstikke trots op ons mannetje, en voel ik ook echt de behoefte hem aan de wereld te tonen. Dat is niet anders dan bij een levende baby.

Maar daarnaast vind ik het moeilijk. Het duurde even voordat ik begreep waarom. Maar ik begrijp het inmiddels. Deze bezoekjes hadden natuurlijk kraambezoek moeten zijn. Om ons levende zoontje voor te stellen aan de fijne mensen in ons leven. In zijn leven. Kraambezoek wat je ontvangt met wallen onder je ogen van de nachtvoedingen. Kraambezoek wat altijd net op een onhandige tijd komt omdat je kindje eigenlijk net moet slapen, drinken of verschoond moet worden. Kraambezoek met blauwe muisjes.

In plaats daarvan doe ik mijn verhaal. Laat ik het fotoboek zien wat ik van Tieme gemaakt heb. De enige foto’s die ik van mijn zoontje heb. Bekijken we het plekje waar Tieme lag toen hij thuis was, en waar we nu een mooi herinneringsplekje van gemaakt hebben. Huilen we samen.

Het is fijn ze te zien. En ook moeilijk. Want ik wilde zo graag dat het kraambezoek was. Maar dat mag. Ik mag het moeilijk vinden. Het helpt al een hoop dat ik nu snap waarom ik het moeilijk vind. En in mijn voornemen om lief te zijn voor mezelf en in alles naar mijn gevoel te luisteren, doe ik het dus rustig aan met de bezoekjes. Ik plan ze in. Maar niet meer dan één per week. Dan duurt het nog maar wat langer tot ik iedereen gezien heb.

Hoe dan?

Hoe moeten we hier doorheen komen? Hoe moeten we verder? Het ‘verwerken’? ‘Een plekje geven’? Het voelt als te groot. Te veel.

Het leren omgaan met van het verlies van Tieme.

Het verwerken van de traumatische maanden voorafgaand aan zijn geboorte. De achtbaan vol moeilijke beslissingen, ziekenhuisbezoeken, onderzoeken. Elke dag weer voelen of ik ons kindje nog voelde bewegen, er rekening mee houdend dat hij elk moment kon overlijden. En toch elke keer weer kleine beetjes hoop.

De 4 miskramen die we eerder al hadden.

En bij dat alles nog de gedachte dat Lumen nu waarschijnlijk enig kind blijft. Dat de kans dat we dit ooit nogmaals aandurven heel klein is. En als we het al aandurven, dat de kans dat het dan lukt ook niet groot is. Gegeven dat we nu uit zes zwangerschappen maar 1 levend kindje hebben.

Ik probeer heel goed naar mezelf te luisteren. Doe alleen wat goed voelt. Plan maar weinig in. Zet alle bezoek-verzoekjes on hold, tot ik er zelf aan toe ben. Probeer elke dag even buiten te komen. Af en toe lekker met m’n handen bezig: achter de naaimachine, of ‘visible mending’ uitproberen. Schrijven. Ik probeer m’n tranen toe te laten als ze opkomen. Wanneer en waar dan ook. Ze niet tegen te houden, wat toch mijn basisreactie is.

Ik voel dat dit de enige manier is om hier doorheen te komen. Rouwen, het verdriet om alle dingen hierboven volledig doorvoelen. Alle tijd hiervoor nemen. En mezelf alle ruimte geven die ik nodig heb.

Ik heb mezelf beloofd echt naar mezelf en mijn gevoel te luisteren dit keer. Dat valt zeker niet altijd mee. Maar ik ga ervoor. Ik volg mijn eigen lichtje.

De eerste 2,5e maand

De eerste dagen na Tieme’s geboorte voelden als ontzettend druk en vol.

In het ziekenhuis: de deur werd platgelopen door dokters, zusters, maatschappelijk werker, weer andere dokters en zusters. Tussendoor probeerden wij onze familie en vrienden op de hoogte te brengen, de crematie te regelen, en dan ook nog tijd te vinden af en toe met Tieme te zitten. Onze ouders zijn langsgekomen om hun kleinzoon te zien.

Thuisgekomen werd het niet rustiger. We hadden maar twee dagen tot de crematie. Vol met het ontvangen van de kraamverzorgster, verloskundige, begrafenisonderneemster, met het regelen van de crematie, en tussendoor wederom hard knokken om toch minstens 2x per dag Tieme uit het water te halen en te knuffelen. We hadden geen energie om vrienden of familie te zien. Ik was nog hartstikke ziek, en de dagen zaten al zo rammend vol.

Na de crematie waren we helemaal kapot. Ik heb weken in bed gelegen. Ik moest fysiek herstellen, maar ook mentaal wilde ik alleen maar in bed liggen met de dekens over me heen.

We krijgen veel hulp van onze ouders. We hebben namelijk nog een meisje van bijna 5 rondlopen, wat heerlijk energiek is. Hartstikke fijn dus, die hulp. Maar eigenlijk ook te druk voor ons. Te veel input. We zijn allebei heel erg overprikkeld en kunnen weinig aan.

Na een week of 6 ben ik gaan proberen wat kleine dingen op te pakken. De vaatwasser uitpakken. Een wasje doen. Kleine blokjes lopen om het huis.

Dan is het kerstvakantie. Omdat ik inmiddels weer wat meer kan, komt niet alles meer op mijn man neer, en redden we het eindelijk met z’n drietjes. We genieten van elkaar. We zijn verdrietig. We zeggen alle plannen met familie en vrienden af. Te druk. Te moeilijk.

Na kerst voel ik me fysiek best weer goed. Ik probeer weer wat meer te doen: dochter naar school brengen, naar yoga. Af en toe afspreken met mensen. Dat lukt. Maar het houdt niet over. Het is al snel te veel.

In de derde week van januari is onze dochter jarig. We vieren het klein. We hebben een fijne dag. We zijn zo ontzettend blij met haar! Dus we doen er alles aan om dit een fijne dag te laten zijn. Tegelijk is het ook weer een moeilijke dag. Het is namelijk mijn uitgerekende datum van Tieme.

En nu is het alweer eind januari. Het is fijn om weer wat te kunnen. Zolang ik maar niet te veel doe en wil. Voldoende tijd plan om bij te komen. Om mindere dagen te kunnen hebben. Dit is blijkbaar wat nu nodig is. Dus laten we dat dan maar doen.

100.000 stukjes

Mijn zoontje is dood geboren.

Na een skiongeval waar ik mijn knie zo stuk maakte dat ik opnieuw moest leren lopen – dit kostte me twee jaar – , een hele spannende miskraam waar ik 2 keer met spoed voor het in ziekenhuis ben opgenomen en die uiteindelijk een maand duurde, het herstel van mijn zwangerschap waar ik zulke bekkenklachten had dat het herstel weer 2 jaar duurde, en de 3 miskramen daarna, dachten we dat we alles wel gehad hadden.

Dat was niet zo. We durfden eigenlijk niet meer. Maar we raakten onverwachts zwanger. We waren uitzinnig blij dat deze zwangerschap bleef. Maar we moesten veel te vroeg afscheid nemen van onze lieve Tieme. Te moeten bevallen van een kindje wat nog leeft in je buik, maar waarvan je weet dat hij de bevalling waarschijnlijk niet zal overleven. Je dode kindje in je armen houden. Je dode kindje mee naar huis nemen. Je kindje moeten cremeren. Al 5 dagen na zijn geboorte definitief afscheid van hem te moeten nemen.

Ik ben in 100.000 stukjes gebroken. In gruzelementen. Ook dit moeten we weer achter onze kiezen zien te krijgen. De scherven en brokstukken bij elkaar rapen, en zo goed mogelijk weer lijmen. Hoe dat gaat en wat het resultaat is, nog geen idee. We gaan het zien.

Tieme’s verhaal

Dit is het verhaal van de zwangerschap en geboorte van onze zoon.

4,5w (begin mei) – Ik ontdek ik dat ik zwanger ben. Hoewel we al jaren hopen op een 2e kindje komt deze zwangerschap als een verrassing. Na 4 miskramen zitten we nu middenin in de onderzoeken. En we weten niet of we überhaupt het verdriet van nog een miskraam aankunnen. Dus we hadden besloten eerst de onderzoeken af te wachten. Maar wonder boven wonder is mijn eisprong een heel eind verschoven. Terwijl ik altijd heel regelmatig ongesteld ben. Deze zwangerschap voelt ‘alsof het zo heeft moeten zijn’. We zijn hartstikke blij. En ook ongerust natuurlijk.

9w – We krijgen de eerste echo. Alles ziet er goed uit. Zover heeft alleen onze dochter het gebracht, dus we beginnen vertrouwen te krijgen dat ook dit kindje zal blijven.

11w – Nog een echo. Wederom alles goed. We durven nu toch echt te geloven dat we een tweede kindje zullen krijgen! Wat fantastisch! We zijn ontzettend blij en dankbaar.

19w (eind aug) – Op de 20w echo blijkt ons kindje een forse groeiachterstand te hebben, en veel te weinig vruchtwater. De artsen zijn direct zeer bezorgd.


20w – Meer echo’s volgen, en we wegen de risico’s van nader onderzoek af tegen de kans dat we hier meer informatie uit zouden krijgen. Het eerste van, wat later blijkt, vele moeilijke besluiten. Waarbij je echt geen snars hebt aan kansen als het gaat om het leven en dood van je eigen kindje. De prognoses zijn zeer somber.


21w – Op de groeiecho blijkt alleen zijn hoofdje wat gegroeid, zijn beentjes en buikje niet. Dat is echt helemaal mis. Ons zoontje zal de komende weken in mijn buik overlijden.


22w – We zijn er kapot van. We vertellen het Lumen. We bereiden zo goed en zo kwaad als het gaat de geboorte en het afscheid van ons mannetje voor. We moeten besluiten of we de zwangerschap actief af willen breken.


23w – Op de groeiecho blijkt toch ineens weer een beetje groei op alle fronten. Nog steeds veel te weinig. Maar toch, groei. Het vruchtwater is daarentegen zo goed als op. Wat op zo’n vroege termijn een zeer groot probleem is. We besluiten de zwangerschap niet af te breken en het aan de natuur te laten. De gynaecoloog geeft 99,9% kans dat het kindje de zwangerschap en eventuele couveusetijd niet overleefd. Ondertussen voel ik ons kindje dagelijks, en steeds beter. Erg surrealistisch. En gevoelsmatig totaal niet kloppend met de kansen die ons om de oren geslingerd worden. Het geeft, samen met de onverwachtste groei, toch weer hoop op een wondertje.


24w – We gaan op de neonatologie afdeling in Rotterdam praten. Qua termijn komt ons kindje in een levensvatbare fase met 24w zwangerschap. Is het wellicht beter het kindje te halen en te kijken of hij buiten de buik beter groeit? We worden echter naar huis gestuurd: tot ons kindje 450gr is kunnen ze niets voor hem betekenen en is hij nog veel te klein en kwetsbaar om te overleven. Ze hebben een totaal andere theorie over de oorzaak van de groeiachterstand dan onze gynaecoloog in Delft. Wat heel verwarrend is voor ons. Ze spreken elkaar tegen, maar ze weten het eigenlijk allemaal niet zeker. Al zijn ze het over het belangrijkste eens: ons jongetje is nu 300gr, en ook in Rotterdam verwachten ze niet dat hij de 450gr zal halen en dat hij zeer binnenkort in mijn buik zal overlijden.

25-28w – Ons jongetje blijft heel langzaam groeien. De achterstand loopt op tot 7w. Maar hij gaat niet dood. We bikkelen de dagen door tussen hoop en vrees. Met mij zelf gaat het inmiddels ook fysiek heel slecht. Ik heb ontzettend veel rugpijn waardoor ik de dagen nauwelijks doorkom en de nachten al helemaal niet. Fysio, pijnstilling, slaapmiddelen helpen allemaal niet. Mijn lijf krijgt het gewoon niet opgelost door de zwangerschap en de lange weken van mentale stress en emoties. Naast alle echo’s en gesprekken beland ik voor de 3e keer in het ziekenhuis om te controleren op pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging), wegens hoofdpijn en uitvalverschijnselen van m’n linkerhand. Maar mijn bloeddruk en bloedwaarden zijn prima. Dus we gaan weer naar huis en wachten af.

29w – Tegen alle verwachtingen en voorspellingen in leeft ons mannetje nog steeds. De magische grens van 450gr is bereikt. De hoop op een wonder blijft. We gaan terug naar Rotterdam om te bespreken wat dit betekent voor zijn kansen, en hoe de komende weken eruit gaan zien. Ons jongetje leeft nog. Maar dit gesprek veegt de hoop op een gezond kindje wederom volledig weg. De neonatoloog maakt zich zorgen om een waslijst aan dingen die als mis zijn, of mis kunnen gaan, wegens de enorme groeiachterstand die inmiddels al vanaf in ieder geval week 17 aan de gang is. De kans dat ons kindje door de ogen van al die naalden zal kruipen en toch levend en gezond ter wereld komt, en gezond blijft in zijn couveusetijd, is miniem. Maar ja, de kans dat hij nu nog zou leven was ook eigenlijk afwezig, en hij is er nog. Kansen zijn echt akelig, je hebt er niets aan zolang je het niet zeker weet. We gaan naar huis met de opdracht na te denken over allerlei besluiten over hoe actief we willen proberen ons kindje in leven te houden mocht hij nu geboren worden, of pas over een paar weken wanneer hij weer wat zwaarder is, over of we alsnog risicovol aanvullend onderzoek willen laten doen waardoor we in ieder geval beter de oorzaak weten, etc. In de beslisboom die we die avond tekenen verschijnen 11 te nemen besluiten. Allemaal even zwaar en moeilijk.

30w – We zijn terug in Rotterdam om onze besluiten en de scenario’s voor de komende weken te bespreken. We zijn de hele ochtend in de weer met gesprekken met de arts, aanvullend onderzoek (toch maar wel), groeimetingen, een CTG van ons kindje. Hij is zo beweeglijk dat de CTG metingen mislukken. Dit vindt de arts een goed teken en de conclusie is dat als hij zo beweeglijk is, en nu nog niet overleden is, hij dat ook niet zomaar zal doen de komende weken. We spreken af dat ik met 34w opgenomen zal worden om dagelijks gecontroleerd te worden en met 37w (= rond kerst)  ingeleid word. Het is al halverwege de middag als we bedenken dat er ook nog even een routinecontrole van mijn bloeddruk gedaan moet worden. We zijn inmiddels helemaal op van alle gesprekken, besluiten en onderzoeken. Mijn bloeddruk is veel te hoog. Dit verbaasd ons niet na zo’n lange dag. Maar ook na 2u rustig liggen is de bloeddruk torenhoog, en bloed- en urinetests geven alarmerende uitslagen. Ik blijk ernstige pre-eclampsie met nier- en leverfunctiestoornissen te hebben. Ik word direct opgenomen en moet zo snel mogelijk bevallen. Tieme wordt 3 dagen later geboren en heeft de bevalling niet overleefd. 

Nog geen 3 maanden

Nog geen 3 maanden geleden verloor ik mijn zoontje. Iets langer dan 5 maanden geleden werden we van onze roze wolk getrapt. Het kindje wat zo gewenst was, waar we zo ontzettend blij mee waren, wat onze dochter dan toch eindelijk grote zus zou maken, bleek een forse groeiachterstand te hebben.

Een achtbaan van verdriet, ongeloof, ontzettend moeilijke beslissingen, met af en toe toch kleine beetjes hoop, volgde. De achtbaan duurde 2,5e maand. Op 10 november 2019 werd Tieme dood geboren.

Laat dit blog mijn eigen kleine plekje op het internet zijn. Mijn plekje van rouw. Van verdriet. Van verwerking. Een eigen website of app bouwen staat al een tijd op mijn bucket list. In mijn hoofd fluistert een stemmetje dat dit het moment is.

Vanaf nu is alles anders. Ik wil de tijd nemen om dit verlies echt te doorvoelen. Om te rouwen om Tieme. Iets wat ik bij eerdere/andere verliezen niet altijd even goed gedaan heb. Af en toe begint mijn ongeduldige en pragmatische zelf alweer te kriebelen. Maar ik heb geen haast. Het is nog geen 3 maanden geleden.