Het rad van fortuin

Laatst vertelde mijn man me over ‘het rad van fortuin’. Nog meer boekenwijsheid, dit keer van de geweldige schrijfster Thea Beckman.

Het rad van fortuin

In het boek ‘Het rad van fortuin’ van Thea Beckman wordt in hoofdstuk 8: ‘Zet je schrap!’ uitgelegd wat dat rad van fortuin precies is:

“Het dochtertje van de kokkin vergeet hem te plagen als ze zijn verdrietig gezichtje ziet en probeert hem te troosten. Op de met meel bestoven, houten keukentafel tekent ze een onhandige cirkel met spaken, als een wagenwiel.

‘Kijk,’ zegt ze, ‘dat is het rad van fortuin. Vrouwe Tiphaine heeft me er over verteld. Alle mensen hebben zo’n rad en het wentelt. Dit ben jij.’

Ze legt een gedroogde paardeboon op een willekeurige plek op de cirkel, ‘en omdat het rad draait kom je de ene keer helemaal bovenaan en dan gaat het je goed. Maar het wiel wentelt verder en na een poosje zit je onderaan en dan gaat alles verkeerd.’

(…)

‘Wij zitten hier’. Haar vingertje prikt halverwege. ‘En nu kan er vanalles gebeuren. Het rad kan naar links draaien, dan kom je onderaan terecht en dat is verschrikkelijk. Of het wentelt terug, dan kom je weer omhoog en dat is fijn.’

Twijfelend kijkt Kleine Robert neer op de bestoven tafel en het primitieve rad. Hij overweegt Thérèses woorden.

‘Wat gebeurt er als het rad zover doordraait dat ik helemaal onderaan beland?’ vraagt hij angstig.

‘Dat… dat weet ik niet. Misschien krijg je een ongeluk of word je ziek. Maar weet je, je hoeft nooit te wanhopen heeft vrouwe Tiphaine gezegd, want het rad wentelt altijd en als je helemaal beneden bent en alles verkeerd gaat, kun je alleen nog maar stijgen en dat is een hele opluchting.’

Een mooie metafoor voor het leven, dat rad van fortuin.

Tegenspartelen

En dan komt er een voor mij heel herkenbaar stukje, over tegenspartelen.

Woedend veegt Kleine Robert met zijn hand over de tafel, het meel stuift op.

‘Ik wil het niet zien,’ roept hij. De gedachte dat hij willoos aan zijn noodlot zit vastgeklonken en dat dit noodlot gemene streken met hem kan uithalen, kan hij niet goed verdragen.

‘Doe niet zo kinderachtig’, zegt Thérèse. Koppig herstelt ze de vernielde tekening en legt het boontje weer halverwege. ‘Kijk’, zegt ze eigenwijs, ‘als jij dat boontje bent, vastgeplakt op het rad van fortuin dan kun je toch tegenspartelen? Als het rad de neiging heeft om zo te wentelen dat je naar beneden gaat, dan moet je je schrap zetten, protesteren, je ergens aan vastklampen zodat je niet helemaal onderaan terechtkomt.’

De kinderen denken nog wat na over of dat echt zou kunnen, dat tegenspartelen. Want ze zijn als boontjes maar zo klein, terwijl het rad zo groot is. Maar omdat dat ze nou eenmaal het fijnste idee lijkt, trekken ze de conclusie van wel.

Een rouwend boontje

En dan komt de man van Marie-Claire te overlijden. Zij is de hoofdrolspeelster in het boek en de pleegmoeder van Kleine Robert. Kleine Robert vertelt haar over het rad. Hij moedigt haar aan zich schrap te zetten, zodat haar rad zo snel mogelijk weer door draait en haar boontje wegdraait van het dieptepunt.

Maar Marie-Claire wil dat niet:

‘Nee kind, dat zou ik niet kunnen. Ik wil het ook niet, ik rouw. (…) Mijn boontje, zoals jullie kinderen dat noemen, mag nog even beneden blijven, helemaal onderaan het rad om te rusten. Als het is uitgerust zal het zich gaan verzetten en het rad weer in beweging brengen.’

(…)

Het kinderlijke gesprek met Kleine Robert heeft Marie-Claire goed gedaan. Ze gunt zich de tijd om het verdriet over Bertons dood te verwerken, om te wennen aan haar gemis, aan de eenzame nachten en de leegte om haar heen.

Ons rad van fortuin

Ergens begin dit jaar vertelde mijn man over dat rad van fortuin. Ik vond het moeilijk dat we al maanden thuis waren, nauwelijks de dag door kwamen, niets anders deden dan dat. Hij haalde Thea en dat rad erbij en vertelde dat ons boontje nu beneden zat. En dat we niet meteen heel hard hoefden te vechten om weer uit dat dal te komen. Dat we voorlopig mochten uitrusten. En dat er dan vanzelf een moment zou komen dat ons boontje weer in beweging kwam.

Dat niet vechten om verder te komen is niets voor mij. Mijn natuurlijke reactie is om zo snel mogelijk ‘op te staan en verder te gaan’. Ik herken me ontzettend in de kinderen in het verhaal: zij willen ook kunnen tegenspartelen zodat het rad hun boontje zo snel mogelijk weer omhoog draait.

Maar ik luisterde naar mijn man. Ik kon ook niet veel anders trouwens, ik was letterlijk niet in staat tot meer dan onderaan blijven hangen. Maar het hielp me dat hij dit zei. Het gaf me een ‘license to rest’. Hij noemde het ook wel ‘in de put blijven zitten’. ‘We zitten nu diep in de put. En blijven voorlopig hier op de bodem zitten. Totdat we merken dat we de energie gevonden hebben om een stapje omhoog te klimmen.’

Telkens als ik bij mezelf de aandrang bespeurde om iets weer te gaan doen waar ik misschien eigenlijk nog niet aan toe was (ergens heen, mensen zien, weer gaan werken) dacht ik aan dat rad van fortuin. Aan mijn boontje, wat nog niet voldoende uitgerust bleek om dat stapje te zetten. En dan bleef ik lekker zitten. En deed het niet.

In zijn oneindige wijsheid had hij gelijk. Ik volg nu veel meer m’n gevoel. Ik blijf zitten als de energie voor een stapje klimmen er niet is. En merk dat er af en toe ineens energie is voor een stapje. Energie voor een stapje wat een paar maanden of weken eerder nog niet gezet kon worden.

Haast

In het boek ‘Waar je ook gaat daar ben je’ van Jon Kabat-Zinn (de grondlegger van mindfulness) lees ik: ‘Haast helpt meestal niet en kan veel lijden teweeg brengen’. Ik heb de laatste jaren veel haast gehad. Ik wilde telkens zo snel mogelijk opstaan en weer verder gaan.  

In deze periode leer ik dat het soms beter is om in de put te blijven zitten. Dat zo snel mogelijk weer verder willen gaan niet altijd goed is. Dat dat tegenspartelen wat ik veel gedaan heb veel energie gekost heeft, maar niet altijd goed werkt.

Ik probeer de tijd te nemen die nodig is. Om bij te komen. Om te rusten. Om de energie op te doen die nodig is voor alle stapjes omhoog.

En zo heb ik weer een stukje wijsheid gehaald uit een kinderboek. Ik schreef hier al over de wijsheid in Harry Potter over rouwen. Toch maar goed dat mijn man en ik af en toe die boeken nog opnieuw lezen. Zodat we die wijsheid eruit kunnen halen, nu we ‘later groot zijn’.  

Credits afbeelding: boekwinkeltjes.nl

Eén antwoord op “Het rad van fortuin”

  1. Wat een lieverds zijn jullie…… Wat fijn dat jullie elkaar handreikingen kunnen geven en er samen over in gesprek zijn.

    Liefde Licht en Kracht toe gewenst voor jullie boontjes waar die zich ook in het rad bevinden.

    Lieve knuffel uit Heerde

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.